Đã là trẻ con
thì không thể không có đồ chơi. Cậu bé Alekhine cũng lôi các thứ đồ
chơi rồi bày ra đủ trò. Song chơi mỗi trò chỉ được ít lâu là cậu thấy
chán. Duy chỉ có bàn cờ với 64 ô đen trắng và 32 quân là làm cho cậu
chơi mãi vẫn thấy thú vị. Quân đi thiên biến vạn hóa mới thấy hấp
dẫn làm sao! Cậu ngồi hàng giờ suy nghĩ tìm ra nước cờ hay rồi tự
mỉm cười hài lòng với chính mình. Ở cậu bé trầm tư này, đó có lẽ là
trò chơi duy nhất mà cậu thấy thích hợp với mình. Tối đến khi mẹ về,
cậu vẫn cứ ngồi lầm lũi ngồi bày các thế cờ để giải, làm bà mẹ cũng
tò mò, không khỏi ngạc nhiên.
Đến 15 tuổi thì
Alekhine đã tham gia nhiều cuộc thi đấu quốc tế lớn. Chàng thiếu niên
ngồi chơi đàng hoàng với các bậc đàn anh, thậm chí với các bậc chú
bác của mình, gây nên sự chú ý to lớn. Đến năm 21 tuổi thì những đấu
thủ sừng sỏ lần lượt công nhận tài năng rõ rệt của chàng trai người
Nga này. Chàng chỉ còn đứng sau hai người khổng lồ là Lasker và Capablanca.
Alekhine thường
nói : “Đấu cờ , trước hết là đặc tính của con người. Mỗi địch
thủ đếu có ý chí, có tính toán và mang đầy đủ các đặc tính cá nhân
của họ. Chính cờ tạo ra tính cách của con người. Qua sai lần và thất
bại, bạn sẽ trở thành một đại kiện tướng xứng đáng. Đối với tôi điều
đó hoàn toàn đúng” .
Đỉnh cao tài năng
của Alekhin là trận đấu với Capablanca ở Buenos Aires ngày 16 tháng
9 năm 1927.
Ngay từ ván đầu
tiên, hai bên đã cho công chúng thấy rõ tài nghệ của mình. Capablanca
chơi với lòng tự tin vào bản lĩnh của mình còn Alekhine đáp lại bằng
quyết tâm chiến thắng cao độ. Chẳng mấy chốc thế trận mỗi lúc một
thêm ngoạn mục. Bất thần bằng một nước đi được tính toán chính xác
tuyệt đối, Alekhine bắt được một quân và từ đó lợi thế nghiêng về phía
ông. Tận dụng lợi thế, bằng những nước tiếp theo không hề lầm lẫn,
ông đã kết thúc thắng lợi mở màn ở nước đi thứ 44 .
Với tài năng xuất
chúng của minh, Capablanca đã cân bằng tỷ số 1-1. Alekhin đã đánh
bại “huyền thoại về chơi cờ tàn” của Capablanca và nâng tỷ số lên
3-1. Tiếp sau đó là những ván hòa liên tục. Kết thúc ván thứ 68 thì
tỷ số là 4-2 nghiêng về phía Alekhine. Ván 29 được các chuyên gia coi
là ván lịch sử. Alekhine chỉ cần hòa là nắm chắc òng nguyệt quế . Nhưng
thắng lợi ở ván thứ 29 của Capablanca không chỉ làm cho tỷ số 4-3
mà còn đặt Alêkhin vào một thử thách khó khăn về tâm lý.
Trong ván cuối
cùng, ván thứ 34 , đã bộc lộ tài năng tuyệt vời của Alekhine, ông đã
chiến thắng khi cờ tàn còn Xe và Chốt. Ván cờ này nhiều năm sau và
cho đến nay vẫn được đưa vào các sách giáo khoa làm một ví dụ mẫu
mực về cờ tàn.
Alekhine có một
trí nhớ tuyệt vời, ông có thể nhớ không sai tất cả các ván cờ hay
của các tay cờ cự phách trong vòng 60-70 năm. Là người chơi cờ “mù”
rất giỏi (bịt mắt và tưởng tượng) , Alekhine có thể chơi cùng lúc 32
ván cờ với 32 người khác nhau và thắng tới 30 ván còn lại 2 ván hòa
! Ông kể lại rằng : “Hồi bé, tôi có thói xấu là hay chơi cờ trong
giờ học. Một lần bị thầy giáo phát hiện, phạt và thu bàn c ờ, chúng
tôi buộc phải đánh tiếp bằng tưởng tượng. Từ đấy , tôi thấy đánh “
mù” ít nguy hiểm hơn (!) và có lợi khi tính toàn trong thi đấu. Kể
chuyện này tôi không có ý khuyên các bạn nên làm điều xấu. Song nếu
thuộc bàn cờ thì rất có lợi” .
Song cũng không
nên cho rằng Alekhine không có sở thích gì ngoài đánh cờ. Ông là người
biết thông thạo nhiều ngoại ngữ, đọc nhiều sách văn học, đồng thời
lại là người sành âm nhạc và am hiểu hội họa. Ngoài cờ, ông ham thích
bơi lội, chơi quần vợt và đua xe đạp.
Đêm 25 tháng 3
năm 1946 ông mất đột ngột tại Paris. Cái chết bí hiểm của ông được
giải thích do bệnh tim. Tấm ảnh cuối cùng còn chụp được khi ông chết
cho thấy ông đang ngồi dựa trong chiếc ghế bành, bên cạnh là những
quyển sách và phía trước ông, trong rất rõ là một bàn cờ có đủ 32
quân. Ông ngồi đó, mắt nhắm lại như đang suy nghĩ, có lẽ ông đang
nghĩ về một thế cờ ở tàn cuộc hay một biến khai cuộc hoàn toàn mới?
Alekhine đã trở
thành bất tử trong lịch sử cờ Vua. Ông là nhà vô địch duy
nhất không bị hạ bệ. Khi vẫn còn đang khoác vòng nguyệt quế
vinh quang, ông đã ra đi vĩnh viễn trong niềm thương tiếc của bao
người. Alekhine, tên ông được gắn liền với nhiều ván cờ được coi là
giáo khoa mẫu mực. Tên ông được lập đi lập lại trong biết bao thế
cờ xuất sắc tuyệt diệu, có cả khai cuộc mang tên Alekhine. Các tài
liệu cờ , các sách giào khoa đều nhắc đến ông.
Alekhine là thần
tượng của hàng triệu đấu thủ trẻ. “Huyền thoại Alekhine” vẫn mãi làm
mọi người rung động và mến phục.