Năm 1921 trở thành
năm huy hoàng trong cuộc đời khi ông mới 24 tuổi. Năm đó Lasker chấp
nhận thi đấu với Capablanca. Địa điểm là La Habana, thủ đô Cu Ba.
Trong suốt 27 năm giữ chức vô địch, danh tiếng của Lasker lên đến
tột đỉnh, còn Capablanca tuy những năm trước có đấu với Lasker nhiều
lần song đều bị “đo ván” . Lần này cục diện đã thay đổi : Capablanca
đã dành thắng lợi thật oanh liệt trước đối thủ số một thời bấy giờ
: hạ Laxker với tỷ số 4-0 . Bốn bàn thắng dòn dã , không một
bàn thua! Capablanca xứng đáng là người thứ ba được khoác
vòng nguyệt quế của nhà vô địch thế giới.
Sự nghiệp chơi cờ trong suốt 40 năm của Capablanca,
những con số sau đây không khỏi làm mọi người kinh ngạc: Ông đấu tất
cả 559 ván, hòa 2 ván và thua chi 34 vốn. Có nghĩa là mỗi năm ông
chỉ thua duy nhất một ván mà thôi!
Capablanca để
lại cho người đời những ván cờ xuất sắc mẫu mực, những quyển sách
nghiên cứu có giá trị về cờ vua, những lời khuyên sâu sắc chân thành.
Trong quển sách “Sự nghiệp chơi cờ của tổi”, ông nhắn nhủ : “Khi
chơi khai cuộc bạn có thể gặp nước trả lời của đối phương mà bạn chưa
quen, trong trường hợp đó bạn sẽ chơi thế nào? Bạn hãy cứ đi theo
suy nghĩ lành mạnh của chính mình, đưa các quân tới các vị trí chắc
chắn. Có thế là bạn chưa đi được nước tuyệt nhất, song đó sẽ là bài
học cho ván sau. Nên nhìn nhận các thất bại như bài học cho những
ván sau. Nếu bạn cho nước đi nào là hay thì cứ đi nước đó. Có người
sau khi tìm ra được một nước đi mà học cho là rất khả quan thì lại
không dám thực hiện! Thật là đáng tiếc. Cần mạnh dạn làm điều mà bạn
cho là đúng là hay”.
Mua thu năm 1927, một con tàu rời châu Âu, vượt Đại
Tây Dương sang châu Mỹ. Trên tàu có một người Nga đến Buenoa Aires
( thủ đô nước Argentina ). Đó là Alexandr Alekhin , một danh thủ cờ
châu Âu đi đọ tài trong trận đấu giành chức vô địch thế giới. Giới
hâm mộ cờ của cả hai lục địa đều hồi hộp. Hồi đó báo chí gọi Capablanca
là “ Nhà vô địch thế kỷ” , “Máy đánh cờ”. Người ta nhìn thấy trong
những ván cờ của ông những suy luận sâu sắc lạ lùng của một trí tuệ
siêu việt, nhất là sau khi ông hạ đu ợc Lasker , người đã từng 27
năm liền ngồi trên “ngai vàng”. Laxker là đại diện xứng đáng nhất
của châu Âu, còn Capablanca là con người tài hoa của châu Mỹ. Các
kỳ thủ châu Âu kỳ này cử vị sứ giả xuất sắc nhất của mình sang châu
Mỹ để đọ tài. Vả lại, sau bao nhiêu khó khăn, vất vả mới sắp xếp được
trận đấu giữa Capablanca và Alekhin. Song tất cả đều không tránh khỏi
hồi hộp : Liệu Alekhin có thực hiện được điều họ mong đợi không? Dư
luận và báo chí thời bấy giờ (và có lẽ cả thời nay nữa) gọi đó là
“Trận đấu của thế kỷ”.
Vào ngày 16 tháng 9 năm 1927, tại Buenos Aires, trận
đấu đã bắt đầu …
Alekhin thắng ván đầu tiên. Sau đó là một ván hòa.
Đến ván thứ ba Capablanca bắt đầu thể hiện bản lĩnh và giành chiến
thắng. 1 – 1. Ván 7 và 8, Alekhin hắng liên tục, đưa tỉ số lên 3-1.
Sau đó là một giai đọan giằng co chưa từng thấy trong lịch sử cờ vua
kéo dài đến ván 27, trong đó cả hai bên liên tục hòa nhau. Ván 28,
Capablanca thắng. 4-2.
Ván 29 được các chuyên gia gọi là ván cờ lịch sử.
Alekhin chỉ cần hòa là ván sau đó ông sẽ có nhiều lợi thế vì cầm quân
trắng. Về phía Capablanca, ông phải cầm hòa được 5-5 thì mới hy vọng
giữ được chức vô địch. Một lần nữa, Capablanca lại chiến thắng bằng
một nước đi xuất sắc. 4-3. Chỉ đến ván 34, Alekhin mới giành được
chiến thắng cuối cùng với tỉ lệ 6-3. Trận đấu bao gồm 25 ván hòa,
kéo dài hơn 2 tháng rưỡi. Đó là một kỷ lục lúc bấy giờ và kỷ lục đó
đến 60 năm sau mới bị phá vỡ.